AD
AD
AD

ကမာၻေက်ာ္ ႐ူပေဗဒသိပၸံပညာ႐ွင္ စတီဖင္ေဟာ့ကင္း မတ္လ ၁၄ ရက္မွာ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြယ္လြန္ခ်ိန္မွာ အသက္ ၇၆ ႏွစ္အ႐ြယ္႐ွိၿပီျဖစ္တဲ့ ေဟာ့ကင္းဟာ ယေန႕ေခတ္မွာ ထင္႐ွားေက်ာ္ၾကားတဲ့ သိပၸံပညာ႐ွင္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

play
အသက္ ၇၆ ႏွစ္အ႐ြယ္မွာ ကြယ္လြန္ခဲ့သည့္ စတီဖင္ေဟာ့ကင္း


ေဟာ့ကင္းက စၾကဝ႒ာႀကီးရဲ႕ လွ်ဳိ႕ဝွက္ခ်က္ေတြကုိ ေဖာ္ထုတ္ဖုိ႕အတြက္ သူ႕ရဲ႕ဘဝကုိ ႏွစ္ျမွဳပ္ထားခဲ့သူ သိပၸံပညာ႐ွင္၊ ဉာဏ္ႀကီး႐ွင္တစ္ေယာက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီ ၈ ရက္မွာ ေမြးဖြားခဲ့တဲ့ ေဟာ့ကင္းဟာ သိပၸံပညာရပ္က သူ႕ဘဝအတြက္ ကံၾကမၼာက ေပးအပ္တဲ့အလုပ္လုိ႕ ခံယူထားခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ကံၾကမၼာကပဲ ေဟာ့ကင္းကုိ ရက္စက္ခဲ့တယ္လို႕ ဆုိရမွာပါပဲ။ ေဟာ့ကင္းဟာ အသက္ ၂၁ ေက်ာ္အ႐ြယ္မွာ အလြန္ဆုိး႐ြားတဲ့ motor neurone ေရာဂါလို႕ သိထားၾကတဲ့ amyotrophic lateral sclerosis (ALS) ေရာဂါ ျဖစ္ေနတာကုိ စတင္သိခဲ့ရပါတယ္။

play
႐ူပေဗဒသိပၸံပညာ႐ွင္ စတီဖင္ေဟာ့ကင္း


ထုိေရာဂါက ခႏၶာကုိယ္လႈပ္႐ွားေစတဲ့ အာ႐ုံေၾကာေတြကုိ ပ်က္စီးေစတာေၾကာင့္ ေဟာ့ကာင္းဟာ လမ္းမေလွ်ာက္ႏုိင္၊ စာမေရးႏိုင္၊ စကားမေျပာႏုိင္ အေျခအေန ျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ထုိေရာဂါေၾကာင့္ ႏွစ္အနည္းငယ္မွ်သာ အသက္႐ွင္ႏုိင္မယ္လို႕ ေဆးပညာအရ ခန္႕မွန္းမႈေတြလည္း ႐ွိခဲ့ပါတယ္။

ဆုိး႐ြားတဲ့ ေရာဂါျဖစ္လာခဲ့ၿပီးေနာက္ ေဟာ့ကင္းဟာ ဘီးတပ္ကုလားထိုင္ျဖင့္သာ သြားလာႏုိင္ၿပီး စကားေျပာဆုိရာမွာလည္း ကြန္ပ်ဴစကားေျပာစက္သုံးၿပီး ေျပာဆုိဆက္သြယ္ခဲ့ရပါတယ္။ ALS ေရာဂါဆုိး႐ွိေနျခင္းကို ေမးျမန္းခဲ့ရာမွာ ေဟာ့ကင္းက သိပ္အဆိုးႀကီး မဟုတ္ပါဘူးလုိ႕ ေျဖခဲ့ဖူးပါတယ္။

ေဟာ့ကင္းရဲ႕ အ႐ႈံးမေပးတဲ့ စိတ္ဓာတ္

"ပုံမန္ဘဝအျဖစ္ ေနထုိင္သြားဖုိ႕ တတ္ႏုိင္သေလာက္ ကၽြန္ေတာ္ ႀကဳိးစားပါတယ္၊ ကၽြန္ေတာ္ရဲ႕ အေျခအေနနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ေတြးေတာမေနပါဘူး၊ ကၽြန္ေတာ္ လုပ္ေနတာေတြကုိ အဟန္႕အတား ျဖစ္ေစတဲ့ အရာေတြကုိ မေတြးပါဘူး၊ ဒါေတြက ဒီေလာက္ အမ်ားႀကီး မဟုတ္ပါဘူး" လုိ႕ ေဟာ့ကင္းက ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။

တစ္ကယ္ေတာ့ ေဟာ့ကင္းဟာ သာမန္လူေတြထက္ သာလြန္ထူျခားေနတဲ့ လူသားတစ္ဦးလို႕ ဆုိရမွာပါ၊ သူ႕ခႏၶာကုိယ္က မလႈပ္႐ွားႏိုင္ေပမဲ့ သူ႕စိတ္ သူ႕အေတြးေတြက အလြန္ထက္ျမက္ၿပီး စၾကဝ႒ာႀကီးရဲ႕ အေၾကာင္းကုိ အခ်ိန္ျပည့္ေတြးေတာ တြက္ခ်က္ေနဟန္႐ွိခဲ့ပါတယ္။

play
ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးဖရန္စစ္ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံခဲ့သည့္ ေဟာ့ကင္း


ကမာၻႀကီး ဘယ္လို စတင္ျဖစ္တည္လာခဲ့ေၾကာင္းနဲ႕ ဘယ္လုိ အဆုံးသတ္မယ္ဆုိတာကုိ ေဟာ့ကင္းက ေတြးေတာတြက္ခ်က္ေနခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဟာ့ကင္းက "ကၽြန္ေတာ့္ ရည္မွန္းခ်က္က ႐ွင္းပါတယ္၊ စၾကဝ႒ာအေၾကာင္းကုိ အျပည့္အဝ နားလည္ဖုိ႕ပါ" လို႕ တစ္ႀကိမ္တုန္းက ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။

ေဟာ့ကင္းဟာ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္မွာ ၿဗိတိန္မွာ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႕ ၾသဇာအႀကီးမားဆုံး သိပၸံဆုိင္ရာအဖြဲ႕အစည္း Royal Society မွာ အသက္အငယ္ဆုံး အဖြဲ႕ဝင္တစ္ေယာက္ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ထုိစဥ္က ေဟာ့ကင္းရဲ႕ အသက္ဟာ ၃၂ ႏွစ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ကမ္းဘရစ္ခ်္တကၠသုိလ္မွာ Lucasian Professor of Mathematics အျဖစ္ ခန္႕အပ္ခံခဲ့ရပါတယ္။

play
ကမာၻေျမဆြဲအားမ႐ွိတဲ့ အေျခအေနကုိ လက္ေတြ႕စမ္းသပ္ခဲ့သည့္ ေဟာ့ကင္း


ေဟာ့ကင္းကနကၡတၱပညာရပ္နဲ႕ စၾကဝ႒ာေဗဒကုိ သင္ၾကားရန္အတြက္ ေအာက္စ္ဖုိ႕ဒ္တကၠသုိလ္မွ ကမ္းဘရစ္ခ်္တကၠသုိလ္ကုိ ေျပာင္းေ႐ႊ႕လာခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေဟာ့ကင္းက သိပၸံပညာ႐ွင္ နယူတန္ရဲ႕ ကမာၻေျမဆြဲအားဆုိင္ရာ သီအုိရီေတြကုိလည္း ၂၀၀၇ ခုႏွစ္က အသက္ ၆၅ ႏွစ္အ႐ြယ္မွာ လက္ေတြ႕ စမ္းသပ္ခဲ့ပါေသးတယ္။

မသန္းစြမ္းသူမႈက ေအာင္ျမင္မႈရဖုိ႕ အတားအဆီးမဟုတ္ေၾကာင္းကုိ ေဟာ့ကင္းက လက္ေတြ႕ျပသလုိခဲ့ၿပီး အာကာသကုိ စိတ္ဝင္စားမႈ႐ွိၾကရန္ တြန္းအားေပးခဲ့ပါတယ္။ အာကာသထဲမွာ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ရဲ႕ ကံၾကမၼာ႐ွိေနၾကာင္း ေဟာ့ကင္းက ယုံၾကည္ထားပါတယ္။

ေဟာ့ကင္းရဲ႕ အယူအဆအခ်ဳိ႕

"ကၽြန္ေတာ္ထင္တယ္ လူသားေတြရဲ႕ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈက အာကာသထဲအထိ မေရာက္ၾကဘူးဆုိရင္ ေနာက္ထပ္ ဘာမွယွဥ္ၿပဳိင္ေနစရာ မ႐ွိေတာ့ဘူး" လုိ႕ ေဟာ့ကင္းက ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ "ကမာၻေျမေပၚက လူ႕ဘဝေတြက အၿမဲတမ္း အႏၱရာယ္႐ွိေနတယ္လို႕ ကၽြန္ေတာ္ယုံတယ္၊ ကမာၻႀကီး ႐ုတ္တရက္ ပူေႏြးလာမႈ၊ ႏ်ဴကလီးယားစစ္ပြဲ၊ ေရာဂါဘယေတြနဲ႕ အျခား အႏၱရာယ္ေတြက လူေတြကုိ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတယ္" လုိ႕ ေဟာ့ကင္းက ဆုိခဲ့ပါတယ္။

play
နယ္လ္ဆင္မင္ဒဲလားႏွင့္ စတင္ဖင္ေဟာ့ကင္း ေတြ႕ဆုံစဥ္


ေဟာ့ကင္းက မကြယ္လြန္မီ လတ္တေလာအတြင္းမွာ artificial intelligence (AI) နည္းပညာနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး သုံးသပ္မႈလည္း ျပဳလုပ္ထားခဲ့ပါတယ္။ AI က ေရာဂါဘယနဲ႕ ဆင္းရဲမႈကုိ တုိက္ဖ်က္ေပးႏုိင္ၿပီး တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ အႏၱရာယ္႐ွိလာႏုိင္တဲ့ အလားအလာကုိလည္း ေဟာ့ကင္းက ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

play
ေဟာ့ကင္းနဲ႕ ပထမဇနီး ဝီလ္ဒီတုိ႕ကုိ ငယ္႐ြယ္စဥ္က ေတြ႕ရစဥ္


"အတုိခ်ဳပ္ေျပာရရင္ AI ကုိ ဖန္တီးႏုိင္ခဲ့တာက ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ရဲ႕ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းသမုိင္းမွာ အႀကီးမားဆုံး ျဖစ္ရပ္တစ္ခု ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္၊ AI က လူေတြအတြက္ ေကာင္းက်ဳိးေတြနဲ႕အတူ အႏၱရာယ္ေတြကုိလည္း ျဖစ္ေစႏုိင္တာပဲ၊ ဥပမာ စြမ္းအားျမင့္တဲ့ အမ်ဳိးအမည္မသိ လက္နက္ေတြ၊ ဒါမွမဟုတ္ လူအနည္းငယ္က လူအမ်ားအျပားကုိ ဖိႏွိပ္ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏုိင္မႈ စသျဖင့္ေပါ့" လုိ႕ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က ကမ္းဘရစ္ခ်္တကၠသုိလ္မွာ AI သုေတသနဌာန ဖြင့္ပြဲျပဳလုပ္စဥ္ ေဟာ့ကင္းက ေျပာခဲ့ပါတယ္။

play
အေမရိကန္သမၼတအုိဘားမားက ဂုဏ္ထူးေဆာင္ဆုခ်ီးျမွင့္ရစဥ္


ေဟာ့ကင္းရဲ႕ ဉာဏ္ပညာႀကီးမႈဟာ ကမာၻတစ္ဝွမ္းမွာလည္း ေက်ာ္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ ေဟာ့ကင္းဟာ သိပၸံပညာရပ္အေၾကာင္း ပရိသတ္ကုိ ေဟာေျပာပုိ႕ခ်ရာမွာ ဟာသဉာဏ္႐ႊင္ၿပီး အေျပာအေဟာင္းေကာင္းသူအျဖစ္ သိထားၾကပါတယ္။

ေဟာ့ကင္းေရးခဲ့တဲ့ ကမာၻေက်ာ္စာအုပ္

၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွာ ေဟာ့ကင္း ေရးသားထုတ္ေဝခ့ဲတဲ့ 'A Brief History of Time' စာအုပ္က သိပၸံပညာ႐ွင္မဟုတ္သူေတြကုိ စၾကဝ႒ာရဲ႕ အေျခခံ သေဘာတရားေတြကုိ ႐ွင္းျပထားခဲ့ၿပီး အုပ္ေရ ၁၀ သန္းေက်ာ္အထိ ေရာင္းခ်ခဲ့ရတဲ့ ႏုိင္ငံတကာမွာ အေရာင္းရဆုံးစာအုပ္ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

play
ပထမဇနီး ဝီလ္ဒီ၊ သားသမီးသုံးဦးႏွင့္ အတူေတြ႕ရသည့္ ေဟာ့ကင္း


ေဟာ့ကင္းကုိလည္း ကမာၻတစ္ဝွမ္းမွ ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ ထုိ႕ေနာက္ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွာလည္း 'The Universe in A Nutshell' အမည္႐ွိ စာအုပ္ကုိ ေဟာ့ကင္းက ဆက္လက္ ေရးသားထုတ္ေဝခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ေဟာ့ကင္းက ကေလးေတြအတြက္ရည္႐ြယ္ၿပီး ၎ရဲ႕သမီးနဲ႕အတူ 'George's Secret Key to the Universe' အမည္႐ွိ စာအုပ္ကုိ ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။

ထုိစာအုပ္မွာေတာ့ ေနအဖြဲ႕အစည္း အလုပ္လုပ္ပုံ၊ ၿဂဳိဟ္မ်ားအေၾကာင္း၊ တြင္းနက္မ်ားအေၾကာင္းနဲ႕ အျခား အာကာသအေၾကာင္းေတြကုိ ေရးသားေဖာ္ျပခ့ဲတယ္လို႕ သိရပါတယ္။

ေဟာ့ကင္းရဲ႕ အခ်စ္ဇာတ္လမ္းနဲ႕ အိမ္ေထာင္ေရး

ေဟာ့ကင္းဟာ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္မွာ ပထမဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ ဂ်ိန္းဝီလ္ဒီကုိ လက္ထပ္ခဲ့ၿပီး ကေလးသုံးဦး ႐ွိခဲ့ပါတယ္။ ထုိ႕ေနာက္ ၂၅ ႏွစ္ၾကာ ေပါင္းသင္းခဲ့ၾကၿပီး လမ္းခြဲခဲ့ၾကပါတယ္။ ေဟာ့ကင္း ဒုတိယအႀကိမ္အျဖစ္ သူနာျပဳေဟာင္း အီလီယာနီမတ္ဆန္ကို လက္ထပ္ခဲ့ပါတယ္။ သုိ႕ေသာ္ ေဟာ့ကင္းက ႏွိပ္စက္ေၾကာင္း စြပ္စြဲမႈေတြ႐ွိလာၿပီးေနာက္ ကြာ႐ွင္းခဲ့ၾကပါတယ္။

play
ေဟာ့ကင္းႏွင့္ ဒုတိယဇနီး အီလီယာနီ


ေဟာ့ကင္းကေတာ့ ႏွိပ္စက္ခဲ့ေၾကာင္း စြပ္စြဲမႈေတြကုိ ျငင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ေဟာ့ကင္းနဲ႕ ပထမဇနီးသည္ ဝီလ္ဒီတုိ႕ရဲ႕ အခ်စ္ဇာတ္လမ္းကုိ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ 'The Theroy of Everything' အမည္႐ွိ ႐ုပ္႐ွင္ဇာတ္ကားထဲမွာ ခံစားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ထုိဇာတ္ကားမွာ စတီဖင္ေဟာ့ကင္းအျဖစ္ ပါဝင္သ႐ုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ ၿဗိတိန္မင္းသား အက္ဒီရက္ဒ္ေမနီက အေကာင္းဆုံးသ႐ုပ္ေဆာင္ ေအာ္စကာဆုရခဲ့ပါတယ္။

ဆပ္စက္ဖတ္႐ႈရန္ - ကမာၻေက်ာ္ ႐ူပေဗဒသိပံၸပညာ႐ွင္ စတီဖင္ေဟာ့ကင္း ကြယ္လြန္

Postby

 

ဤအေႀကာင္းအရာကို သင္ဘယ္လိုထင္ပါသလဲ။
AD

AD