• Health
    စိတ်ရောကိုယ်ပါကြည်လင်လန်းဆန်းစေတဲ့ တောအုပ်ထဲမှာလမ်းလျှောက်နည်း
Thiha Htun
[Unicode Version]

ဂျပန်လို Shinrin-yoku မြန်မာလို တောအုပ်ထဲမှာ ရေချိုးခြင်း လို့ခေါ်တဲ့ စိတ်ရောကိုယ်ပါလန်းဆန်းစေတဲ့ ကာယလေ့ကျင့်ခန်း တစ်မျိုးရှိပါတယ်။ နာမည်က တောအုပ်ထဲမှာသန့်စင်ခြင်းဆိုလို့ တောအုပ်ထဲမှာ ရေခွက်တစ်ခွက်ကိုင်ပြီး ရေလောင်းချိုးရတာကို ဆိုလိုတာမဟုတ်ပါဘူး။ သဘာဝရဲ့အဆင်း၊ အသံ၊ ရနံ့တွေကြားမှာ လမ်းလျှောက်ရင်း မိမိစိတ်နဲ့ခန္ဓာကို စင်ကြယ်သွားအောင် ဆေးကြောခြင်းကို ဆိုလိုတာပါ။ Shinrin-yoku ဆိုတဲ့စကားကလည်း ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုကလာပြီး သဘာဝနဲ့ လိုက်လျောညီထွေ ရှိအောင် နေထိုင်တတ်တဲ့ ရိုးရာဓလေ့ကို ဖော်ထုတ်ပြသနေပါတယ်။

2014-15-o-week-Shinrin-Yoku-Forest-Walk-8 (1).jpg 

Shinrin-yoku ဟာတခြား ကိုယ်လက်ကြံ့ခိုင်ရေးနည်းလမ်းတွေနဲ့ ဘာများကွာခြားပါသလဲ။ "လမ်းလျှောက်ခြင်းနဲ့ စက်ဘီးစီးခြင်းရဲ့ ဦးတည်ချက်က သတ်မှတ်ထားတဲ့ပန်းတိုင်တစ်ခုကို ရောက်ရှိပြီး တစ်နေ့ကို ဘယ်နမိုင် ခရီးရောက်လဲတိုင်းတာဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ Shinrin-yoku လမ်းလျှောက်ခြင်းရဲ့ဦးတည်ချက်ကျတော့ အေးအေးလူလူနဲ့လမ်းလေးလျှောက်ရင်း စိတ်ရော၊ ကိုယ်ပါ အေးအေးဆေးဆေး ဖြစ်နေချိန်မှ မြင်ရ၊ ကြားရမယ့် သဘာဝတရားကြီးကို အပြည့်အဝခံစားဖို့၊ စိတ်ဖိစီးမှုတွေက လွန်မြောက်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်" လို့ Shinrin Yoku Los Angeles အသင်းကို တည်ထောင်သူ Ben Page က ဆိုပါတယ်။

ဂျပန်နိုင်ငံမှာတော့ Shinrin-Yoku ဟာ အာနိသင်ထိရောက်လွန်းလို့ အာမခံတောင်ထားထားရတယ်လို့ ဆိုုပါတယ်။ အာနိသင် ထိရောက်ကြောင်း ဖော်ပြနိုင်ခဲ့တဲ့ သက်သေ၊ သက္ကာယတွေလည်း အများကြီးပါပဲ။ အဲဒီထဲကတစ်ခုကတော့ ပတ်ဝန်းကျင် ကျန်းမာရေးနဲ့ ကာကွယ်နိုင်သောဆေးဝါးများ မဂ္ဂဇင်းမှာ ထုတ်ဝေဖော်ပြခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ခုနှစ်က လေ့လာမှုတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

Music-and-Meditation-websmall.jpg 

အဲဒီလေ့လာမှုဟာ ဂျပန်နိုင်ငံတဝှမ်းလုံးမှာရှိတဲ့ တောအုပ် (၂၄) ခုကို သွားရောက်ကွင်းဆင်းလေ့လာခဲ့တဲ့ လေ့လာစမ်းသပ်မှုတွေက ရလာတဲ့ ဒေတာတွေကိုအခြေခံထားတာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ တွေ့ရှိခဲ့ရတာကတော့ တောအုပ်ထဲမှာ သန့်စင်ခြင်း (Shinrin-Yoku) ကို ပြုလုပ်ခဲ့သူတွေမှာ သွေးဖိအားကျဆင်းပြီး နှလုံးခုန်နှုန်းလည်း ပုံမှန်ထက်ကောင်းမွန်နေတာကို တွေ့မြင်ရပါတယ်။ နောက်ပြီး သူတို့မှာ စိတ်ဖိစီးမှုကိုဖြစ်စေတဲ့ဟော်မုန်း (cortisol) ပမာဏလည်း မြို့ပြလူနေမှုစနစ်မှာနေထိုင်သူတွေထက်စာရင် အများကြီးလျော့နည်းနေပါတယ်။

နောက်ထပ်လေ့လာမှုတစ်ခုကတော့ ပါဝင်သူတွေကို ဂျပန်နိုင်ငံက တောအုပ်တွေထဲမှာ (၂) ညအိပ်၊ (၃) ရက်ခရီးထွက်စေခဲ့ပြီး ခရီးကပြန်ရောက်ပြီးနောက်မှာ ကျန်းမာရေးကိုပြန်လည်စစ်ဆေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ ဘာတွေ့ရှိခဲ့လဲဆိုတော့ ခရီးအပြီးမှာ ပါဝင်သူတွေရဲ့ကိုယ်ခံအားစနစ် အရင်ကထက်ပိုမိုကောင်းမွန်နေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။

Shinrin-yoku ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ

1296x728_HEADER_Forest-bath.jpg 

Shinrin-yoku (တောအုပ်ထဲမှာသန့်စင်ခြင်း) ကို ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲဆိုတော့... အရင်ဆုံး မိမိရဲ့ဒစ်ဂျစ်တယ်ပစ္စည်း/ လျှပ်စစ်ပစ္စည်း တွေအားလုံးကို အိမ်မှာ (သို့) တည်းတဲ့နေရာမှာ အကုန်ထားခဲ့ပါ။ ဒါမှသာ သဘာဝရဲ့အရသာကို အပြည့်အဝခံစားနိုင်မှာပါ။ နောက်တစ်ခုက စိတ်ထဲမှာလည်း ငါဒီလိုလမ်းလျှောက်ရင် ကယ်လိုရီဘယ်လောက်လောင်မလဲတို့၊ ဘာတို့ကိုမတွေးဘဲ လွတ်လွတ်လပ်လပ်သာ လမ်းလျှောက်ပါ။

ပြီးရင် မိမိရဲ့စပ်စုလိုစိတ်ကိုသာ လမ်းပြလိုသဘောထားပြီး အေးဆေးသာလျှောက်သွားပါ။ ဘယ်အချိန်ဘယ်ရောက်မလဲတွေ၊ ဘယ်အချိန်ပြန်ရမလဲတွေလည်း သိပ်မတွေးဘဲ လွတ်လွတ်လပ်လပ်သာ လမ်းလျှောက်ပါ။ အေးအေးလူလူထိုင်လို့ရတဲ့ နေရာတစ်နေရာမှာ သက်တောင့်သက်သာထိုင်ပြီး သဘာဝရဲ့အသံတွေကို နားထောင်ပါ။

Sugar-Creek-Shinrin-Yoku.jpg 

ငှက်လေးတွေရဲ့ အော်မြည်းသံဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်။ ရှဉ့်လေးတွေ အစာလုသံဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်။ သဘာဝရဲ့အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့ အားလုံးကို မိမိကိုယ်ထဲ လွတ်လွတ်လပ်လပ်စိမ့်ဝင်ပါစေ။ သူငယ်ချင်း (သို့) အဖွဲ့နဲ့သွားတယ်ဆိုရင်လည်း အပိုစကားတွေ သိပ်မပြောပါနဲ့။ ကိုယ့်ဖာသာကိုယ် သဘာဝနဲ့ပဲ စကားပြောပါ။ အကောင်းဆုံးကတော့ တစ်ယောက်တည်း အေးအေးလူလူ လျှောက်သွားတာပါပဲ။

ဒီနေရာမှာအရေးအကြီးဆုံးကတော့ သစ်တောပါပဲ။ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ သစ်တောတွေပေါများသလို မြန်မာပြည်မှာ အေးအေးလူလူ လျှောက်သွားလို့ရတဲ့ သစ်တောတွေရှိပါသေးတယ်။ ဥပမာ... လှော်ကားဥယျာဉ်တို့၊ ပြင်ဦးလွင်က အမျိုးသားကန်တော်ကြီး ဥယျာဉ်တို့ပေါ့။ ဘာပဲပြောပြော... မြို့ပြလူနေမှုနဲ့ကင်းဝေးပြီး စိတ်ဖိစီးမှုတွေ ပပျောက်စေဖို့က အရေးအကြီးဆုံးပါပဲ။

Source: Reader's Digest

[Zawgyi Version]

ဂ်ပန္လို Shinrin-yoku ျမန္မာလို ေတာအုပ္ထဲမွာ ေရခ်ိဳးျခင္း လို႔ေခၚတဲ႔ စိတ္ေရာကိုယ္ပါလန္းဆန္းေစတဲ႔ ကာယေလ႔က်င္႔ခန္း တစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ နာမည္က ေတာအုပ္ထဲမွာသန္႕စင္ျခင္းဆိုလို႔ ေတာအုပ္ထဲမွာ ေရခြက္တစ္ခြက္ကိုင္ၿပီး ေရေလာင္းခ်ိဳးရတာကို ဆိုလိုတာမဟုတ္ပါဘူး။ သဘာဝရဲ႕အဆင္း၊ အသံ၊ ရနံ႕ေတြၾကားမွာ လမ္းေလွ်ာက္ရင္း မိမိစိတ္နဲ႔ခႏၶာကို စင္ၾကယ္သြားေအာင္ ေဆးေၾကာျခင္းကို ဆိုလိုတာပါ။ Shinrin-yoku ဆိုတဲ႔စကားကလည္း ဂ်ပန္ယဥ္ေက်းမႈကလာၿပီး သဘာဝနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ရွိေအာင္ ေနထိုင္တတ္တဲ႔ ရိုးရာဓေလ႔ကို ေဖာ္ထုတ္ျပသေနပါတယ္။

Shinrin-yoku ဟာတျခား ကိုယ္လက္ၾကံ႕ခိုင္ေရးနည္းလမ္းေတြနဲ႔ ဘာမ်ားကြာျခားပါသလဲ။ "လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းနဲ႕ စက္ဘီးစီးျခင္းရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္က သတ္မွတ္ထားတဲ႔ပန္းတိုင္တစ္ခုကို ေရာက္ရွိၿပီး တစ္ေန႔ကို ဘယ္နမိုင္ ခရီးေရာက္လဲတိုင္းတာဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ Shinrin-yoku လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းရဲ႕ဦးတည္ခ်က္က်ေတာ႔ ေအးေအးလူလူနဲဲ႔လမ္းေလးေလွ်ာက္ရင္း စိတ္ေရာ၊ ကိုယ္ပါ ေအးေအးေဆးေဆး ျဖစ္ေနခ်ိန္မွ ျမင္ရ၊ ၾကားရမယ္႔ သဘာဝတရားႀကီးကို အျပည္႔အဝခံစားဖို႔၊ စိတ္ဖိစီးမႈေတြက လြန္ေျမာက္ဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္" လို႔ Shinrin Yoku Los Angeles အသင္းကို တည္ေထာင္သူ Ben Page က ဆိုပါတယ္။

ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာေတာ႔ Shinrin-Yoku ဟာ အာနိသင္ထိေရာက္လြန္းလို႔ အာမခံေတာင္ထားထားရတယ္လို႔ ဆုုိပါတယ္။ အာနိသင္ ထိေရာက္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပႏိုင္ခဲ႔တဲ႔ သက္ေသ၊ သကၠာယေတြလည္း အမ်ားႀကီးပါပဲ။ အဲဒီထဲကတစ္ခုကေတာ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ က်န္းမာေရးနဲ႔ ကာကြယ္ႏိုင္ေသာေဆးဝါးမ်ား မဂၢဇင္းမွာ ထုတ္ေဝေဖာ္ျပခဲ႔တဲ႔ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္က ေလ႔လာမႈတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေလ႔လာမႈဟာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတဝွမ္းလံုးမွာရွိတဲ႔ ေတာအုပ္ (၂၄) ခုကို သြားေရာက္ကြင္းဆင္းေလ႔လာခဲ႔တဲ႔ ေလ႔လာစမ္းသပ္မႈေတြက ရလာတဲ႔ ေဒတာေတြကိုအေျခခံထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေတြ႕ရွိခဲဲ႔ရတာကေတာ႔ ေတာအုပ္ထဲမွာ သန္႕စင္ျခင္း (Shinrin-Yoku) ကို ျပဳလုပ္ခဲ႔သူေတြမွာ ေသြးဖိအားက်ဆင္းၿပီး ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းလည္း ပံုမွန္ထက္ေကာင္းမြန္ေနတာကို ေတြ႕ျမင္ရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး သူတို႔မွာ စိတ္ဖိစီးမႈကိုျဖစ္ေစတဲ႔ေဟာ္မုန္း (cortisol) ပမာဏလည္း ၿမိဳ႕ျပလူေနမႈစနစ္မွာေနထိုင္သူေတြထက္စာရင္ အမ်ားႀကီးေလ်ာ႔နည္းေနပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ေလ႔လာမႈတစ္ခုကေတာ႔ ပါဝင္သူေတြကုိ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက ေတာအုပ္ေတြထဲမွာ (၂) ညအိပ္၊ (၃) ရက္ခရီးထြက္ေစခဲ႔ၿပီး ခရီးကျပန္ေရာက္ၿပီးေနာက္မွာ က်န္းမာေရးကိုျပန္လည္စစ္ေဆးခဲ႔တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ဘာေတြ႕ရွိခဲ႔လဲဆိုေတာ႔ ခရီးအၿပီးမွာ ပါဝင္သူေတြရဲ႕ကိုယ္ခံအားစနစ္ အရင္ကထက္ပိုမိုေကာင္းမြန္ေနတာကို ေတြ႕ရွိခဲ႔ရပါတယ္။

Shinrin-yoku ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ

1296x728_HEADER_Forest-bath.jpg 

Shinrin-yoku (ေတာအုပ္ထဲမွာသန္႔စင္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲဆိုေတာ႔... အရင္ဆံုး မိမိရဲ႕ဒစ္ဂ်စ္တယ္ပစၥည္း/ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္း ေတြအားလံုးကို အိမ္မွာ (သို႔) တည္းတဲဲ႔ေနရာမွာ အကုန္ထားခဲ႔ပါ။ ဒါမွသာ သဘာဝရဲ႕အရသာကို အျပည္႔အဝခံစားႏိုင္မွာပါ။ ေနာက္တစ္ခုက စိတ္ထဲမွာလည္း ငါဒီလိုလမ္းေလွ်ာက္ရင္ ကယ္လိုရီဘယ္ေလာက္ေလာင္မလဲတို႔၊ ဘာတို႔ကိုမေတြးဘဲ လြတ္လြတ္လပ္လပ္သာ လမ္းေလွ်ာက္ပါ။

ၿပီးရင္ မိမိရဲ႕စပ္စုလိုစိတ္ကိုသာ လမ္းျပလိုသေဘာထားၿပီး ေအးေဆးသာေလွ်ာက္သြားပါ။ ဘယ္အခ်ိန္ဘယ္ေရာက္မလဲေတြ၊ ဘယ္အခ်ိန္ျပန္ရမလဲေတြလည္း သိပ္မေတြးဘဲ လြတ္လြတ္လပ္လပ္သာ လမ္းေလွ်ာက္ပါ။ ေအးေအးလူလူထိုင္လို႔ရတဲ႔ ေနရာတစ္ေနရာမွာ သက္္ေတာင္႔သက္သာထိုင္ၿပီး သဘာဝရဲ႕အသံေတြကို နားေထာင္ပါ။

ငွက္ေလးေတြရဲ႕ ေအာ္ျမည္းသံျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ ရွဥ္႕ေလးေတြ အစာလုသံျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ သဘာဝရဲ႕အဆင္း၊ အသံ၊ အနံ႕ အားလံုးကို မိမိကုိယ္ထဲ လြတ္လြတ္လပ္လပ္စိမ္႔ဝင္ပါေစ။ သူငယ္ခ်င္း (သို႕) အဖြဲ႕နဲ႔သြားတယ္ဆိုရင္လည္း အပိုစကားေတြ သိပ္မေျပာပါနဲ႔။ ကိုယ္႔ဖာသာကိုယ္ သဘာဝနဲ႔ပဲ စကားေျပာပါ။ အေကာင္းဆံုးကေတာ႔ တစ္ေယာက္တည္း ေအးေအးလူလူ ေလွ်ာက္သြားတာပါပဲ။

ဒီေနရာမွာအေရးအႀကီးဆံုးကေတာ႔ သစ္ေတာပါပဲ။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ သစ္ေတာေတြေပါမ်ားသလို ျမန္မာျပည္မွာ ေအးေအးလူလူ ေလွ်ာက္သြားလုိ႔ရတဲ႔ သစ္ေတာေတြရွိပါေသးတယ္။ ဥပမာ... ေလွာ္ကားဥယ်ာဥ္တို႔၊ ျပင္ဦးလြင္က အမ်ိဳးသားကန္ေတာ္ႀကီး ဥယ်ာဥ္တို႔ေပါ႔။ ဘာပဲေျပာေျပာ... ၿမိဳ႕ျပလူေနမႈနဲ႔ကင္းေဝးၿပီး စိတ္ဖိစီးမႈေတြ ပေပ်ာက္ေစဖို႔က အေရးအႀကီးဆံုးပါပဲ။

Source: Reader's Digest


ဆက်စပ်သတင်းများ


Newsletter
Don't Miss The Best Of Duwun

See stories of the future in your inbox each morning.

News
Entertainment
Sports
Women
Lifestyle
Tech

Copyright © 2018 Duwun.

Privacy Policy | About Us | Jobs